ΔΙΑΦΟΡΑ

Η ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ: ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΘΕΟΙ ΑΝΤΑΜΑ

Τι είναι η "Χρυσή Εποχή"; Πώς ζούσαν τότε οι άνθρωποι και ποια ήταν η σχέση τους με τους θεούς; Υπήρχαν η γέννηση, ο θάνατος, τα βάσανα, τα γηρατειά; Τι γινόταν στην Μηκώνη;

Ο ΔΙΑΣ ΕΧΕΙ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ το θρόνο του σύμπαντος. Ο κόσμος είναι τώρα πια τακτοποιημένος. Οι θεοί πολέμησαν μεταξύ τους, κάποιοι υπερίσχυσαν. Οι θεοί έδιωξαν όλα τα κακά από τον ουρανό, τα έκλεισαν στον Τάρταρο, τα έστειλαν στη γη, στους θνητούς.

Και οι άνθρωποι, τι γίνονται οι άνθρωποι, τι είναι οι άνθρωποι;

Η ιστορία δεν αρχίζει ακριβώς με τη γέννηση του κόσμου, αλλά τη στιγμή που ο Δίας κατέχει ήδη το θρόνο, την εποχή δηλαδή που ο θεϊκός κόσμος έχει σταθεροποιηθεί. Οι θεοί δε ζουν αποκλειστικά στον Όλυμπο, μοιράζονται με τους θνητούς κάποια κομμάτια γης.

Ειδικότερα, υπάρχει στην Ελλάδα ένα μέρος, κοντά στην Κόρινθο, η Μηκώνη, όπου θεοί και άνθρωποι ζουν μαζί, ανακατεμένοι. Τρώνε το ίδιο φαγητό, κάθονται στο ίδιο τραπέζι, γλεντούν αντάμα. Πράγμα που σημαίνει ότι για τους θεούς και τους ανθρώπους αυτούς που ζουν έτσι μαζί,
κάθε μέρα είναι γλέντι και χαρά. Τρώνε, πίνουν, γλεντούν, ακούν τις Μούσες να ψάλλουν τη δόξα του Δία, τις περιπέτειες των θεών. Με δυο λόγια, όλα πάνε κατ’ ευχήν.

Η πεδιάδα της Μηκώνης είναι μια εύφορη και πλούσια γη. Εκεί λες και όλα φυτρώνουν μόνα τους. Όπως λέει και η παροιμία, ένα χωραφάκι να έχεις στην κοιλάδα αυτή και έκανες την τύχη σου, αφού η κακοκαιρία και οι εποχές με τα σκαμπανεβάσματά τους δεν την πιάνουν.

Είναι μια χρυσή εποχή, όπου οι θεοί και οι άνθρωποι δεν έχουν ακόμα ξεχωρίσει, μια χρυσή εποχή που μερικές φορές την ονομάζουμε εποχή του Κρόνου, μια περίοδος προγενέστερη της πάλης ανάμεσα στον Κρόνο και τους Τιτάνες, από τη μια, και στο Δία και τους ολύμπιους θεούς, από την άλλη, όπου ο θεϊκός κόσμος δεν έχει ακόμα παραδοθεί στη βία και την αγριότητα. Ο κόσμος είναι
ειρηνικός, είναι μια εποχή πριν από το χρόνο.

Και οι άνθρωποι έχουν στην εποχή αυτή τη θέση τους. Πώς ζουν;

Όπως βλέπουμε, κάθονται στο ίδιο τραπέζι και γλεντούν μαζί με τους θεούς, είναι όμως επίσης απαλλαγμένοι από όλα τα κακά που σήμερα μαστίζουν το γένος των θνητών, των εφήμερων, όλων
εκείνων που ζούνε μεροδούλι μεροφάι, χωρίς να ξέρουν τι τους επιφυλάσσει το αύριο, που δεν αισθάνονται πραγματικά τη συνέχεια από το χτες στο σήμερα, που αλλάζουν αδιάκοπα, γεννιούνται, μεγαλώνουν, δυναμώνουν, εξασθενούν, πεθαίνουν.

Εκείνη την εποχή, οι άνθρωποι παρέμεναν νέοι, εξίσου δυνατοί στα χέρια και στα πόδια όπως στην αρχή.

Γέννηση, με την κυριολεκτική σημασία της λέξης, γι’ αυτούς δεν υπήρχε. Ίσως να ξεπηδούσαν από τη Γη.Ίσως να τους γέννησε η Γαία, η μητέρα Γη, όπως τους θεούς. Μπορεί μάλιστα το ζήτημα της
καταγωγής τους να μην τέθηκε ποτέ, να βρέθηκαν απλώς εκεί ανακατεμένοι με τους θεούς, παρόμοιοι με τους θεούς.

Εκείνη την εποχή λοιπόν, οι άνθρωποι, νέοι για πάντα, δεν ήξεραν τι θα πει γέννηση ούτε θάνατος. Δεν υπόκειντο στο χρόνο που εξασθενεί τις δυνάμεις και φέρνει τα γηρατειά.

Μετά από εκατοντάδες, μπορεί και μυριάδες χρόνια, ίδιοι και απαράλλαχτοι στην όψη όπως ήταν στον ανθό της ηλικίας τους, οι άνθρωποι αποκοιμιόνταν, χάνονταν με τον ίδιο τρόπο που είχαν εμφανιστεί. Δεν ήταν πλέον παρόντες, αλλά δεν είχαν πεθάνει πραγματικά.

Όπως πάλι δεν υπήρχε την εποχή αυτή ο μόχθος της δουλειάς, η αρρώστια, τα βάσανα. Οι άνθρωποι δεν είχαν ανάγκη να καλλιεργούν τη γη: στη Μηκώνη είχαν στη διάθεσή τους όλες τις τροφές, όλα τα αγαθά.

Η ζωή τους μοιάζει με τα λεγάμενα σε κάποιες ιστορίες των Αιθιόπων: μια τράπεζα του ήλιου τούς περιμένει κάθε πρωί, φορτωμένη με κάθε λογής φαγητά και ποτά σερβιρισμένα. Τις τροφές, τα κρέατα τα βρίσκουν πάντα έτοιμα, τα στάρια μεγαλώνουν χωρίς να τα καλλιεργούν και επιπλέον τα φαγητά τους έρχονται όλα μαγειρεμένα. Η φύση προσφέρει αυθορμήτως, εντελώς φυσικά, όλα τα αγαθά μιας οικιακής ζωής εξαιρετικά εκλεπτυσμένης, εξαιρετικά πολιτισμένης.

Έτσι ζούσαν οι άνθρωποι τα πολύ παλιά αυτά χρόνια. Μέσα στην ευτυχία.

Οι γυναίκες δεν έχουν ακόμα δημιουργηθεί. Υπάρχει το θηλυκό στοιχείο, οι θεές, θνητές γυναίκες όμως δεν υπάρχουν. Οι άνθρωποι είναι αποκλειστικά γένους αρσενικού: αγνοούν τις αρρώστιες, τα γηρατειά, το θάνατο και το μόχθο, αγνοούν και το σμίξιμο με τις γυναίκες.

Από τη στιγμή που ένας άντρας πρέπει, για να αποκτήσει παιδί, να σμίξει με μια γυναίκα, ολόιδια μ’ αυτόν και συγχρόνως διαφορετική, η γέννηση και ο θάνατος γίνονται η μοίρα των ανθρώπων.

Η γέννηση και ο θάνατος είναι οι δύο φάσεις της ύπαρξης. Για να μην υπάρχει θάνατος, θα πρέπει λοιπόν να μην υπάρχει γέννηση.

Jean-Pierre Vernant, Tο Σύμπαν, οι Θεοί, οι Άνθρωποι – Ελληνικές ιστορίες για τη δημιουργία του κόσμου (Εκδόσεις Πατάκη)

%d bloggers like this: