ΑΦΥΠΝΙΣΗ

ΚΑΝΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΩ, ΟΧΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΩ!

Όταν η Μαρία Αντουανέτα φώναξε με έπαρση «Ας φάνε παντεσπάνι!», αντιμετωπίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα δεινά των καταπιεσμένων υπηκόων της, έχασε το κεφάλι της εξαιτίας της αλαζονείας της.

Του Todd Hayen, PhD (Μετάφραση: Γιώργος Β. Μιχαήλ – Πηγή: off Guardian)

“Επειδή είμαι η μητέρα σου (ή ο πατέρας σου)!”

Όλοι μας έχουμε ακούσει αυτά τα λόγια κάποια στιγμή στην παιδική μας ηλικία, και πιθανότατα περισσότερες από μία φορές.

Ή, “Κάνε αυτό που λέω, όχι αυτό που κάνω” – αυτό είναι λίγο πιο τοξικό και κανονικά πρέπει να το αποφεύγουν οι διαφωτισμένοι γονείς.

Πρέπει να διδασκόμαστε με παραδείγματα, όχι με σταθερές, άκαμπτες και παράλογες απαιτήσεις. Όλοι υπήρξαμε κάποτε παιδιά – ανήμποροι, στ’ αλήθεια και με πολλούς τρόπους, να γνωρίζουμε τι είναι καλύτερο για εμάς, και αγνοώντας ολότελα το “γιατί” η συμπεριφορά μας θα μπορούσε να είναι επικίνδυνη ή μη επωφελής. Αλλά αυτό ήταν κάποτε, τώρα πλέον δεν είμαστε παιδιά!

Γιατί λοιπόν εξακολουθεί να μας αντιμετωπίζει σαν παιδιά η εξουσία – οι πολιτικοί, οι αστυνομικοί, οι παγκόσμιοι ηγέτες κ.λπ.;

Καλή ερώτηση.

Ίσως γιατί συχνά, ως σύνολο αλλά και ως ανεξάρτητοι ενήλικες, ενεργούμε σαν να μην έχουμε δική μας σκέψη και βούληση. Αυτό το ακούσαμε πρόσφατα, όταν μας επέπληξαν για το ότι δεν «σκεφτόμαστε κριτικά» ή ότι ακούμε μόνο τα mainstream media και το οποιοδήποτε αφήγημα, χωρίς να ερευνούμε βαθύτερα μια κατάσταση.

Συμπεριφερόμαστε σαν πρόβατα, ακολουθώντας πιστά τα… “μαλλιαρά οπίσθια” που βλέπουμε μπροστά μας. Κατευθείαν προς τον γκρεμό!

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Αν και η απάντηση στο ερώτημα δεν εμπίπτει στους στόχους του παρόντος άρθρου, είναι εντούτοις σχετική με αυτούς.

Θα έλεγα ότι [η παράλογη συμπεριφορά μας] οφείλεται εν μέρει στις αδυναμίες του εκπαιδευτικού μας συστήματος, εν μέρει στην ανατροφή μας, καθώς και στην συνειδητή και την ασύνειδη ατζέντα του πολιτισμού μας.

Από ψυχολογική άποψη, αν αντιμετωπιζόμαστε σαν παιδιά, θα έχουμε και την τάση να ενεργούμε σαν παιδιά. Τα παιδιά βρίσκονται χαμηλότερα από τους γονείς στην κλίμακα ισχύος, και μειονεκτούν σαφώς έναντι αυτών.

Τούτο αντανακλά στην “παιδοποίηση” της κοινωνίας.

Στο πλαίσιο αυτού του άρθρου, οι γονείς είναι η κυβερνητική αρχή, και όλοι εμείς οι υπόλοιποι είμαστε τα παιδιά.

Περιμένουμε ν’ ακούσουμε τι θα μας πουν οι γονείς, προτού πάρουμε αποφάσεις, περιμένουμε την επιβεβαίωσή τους, πριν αναλάβουμε δράση, και οτιδήποτε αντιτίθεται στους γονείς μας το εκλαμβάνουμε ως “εχθρό”, ως “κίνδυνο”, και του επιτιθέμεθα. Φυσικά, δεν είμαστε όλοι έτσι – και ξέρετε σε ποιους αναφέρομαι.

Ωστόσο, όπως και τα παιδιά, έτσι κι εμείς δεν προσδοκούμε από τους γονείς μας να συμπεριφερθούν με τον ίδιον τρόπο που προτρέπουν εμάς να συμπεριφερθούμε […]

Οι συνάνθρωποί μας, που φαίνεται να ενεργούν περισσότερο σαν παιδιά και να ειδωλοποιούν τους γονείς τους (την κυβέρνηση), θα δυσκολευτούν αρχικά να συνειδητοποιήσουν ότι οι γονείς δεν κάνουν οι ίδιοι όσα λένε σε αυτούς να κάνουν, αλλά, μόλις το συνειδητοποιήσουν, τα πράγματα… δεν θα πάνε καλά.

Ψυχολογικά μιλώντας, όλο αυτό είναι ένα παιχνίδι εξουσίας – η απόλυτη εξουσία διαφθείρει και σε απόλυτο βαθμό.

Είναι ίδιον της ανθρώπινης φύσης να εκμεταλλεύεται την εξουσία, γι’ αυτό στην νεότερη εποχή (τα τελευταία 200 χρόνια περίπου) οι άνθρωποι έκαναν μια προσπάθεια να πουν «όχι» στην δημιουργία ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Ο κόσμος έχει μάθει (με σκληρό τρόπο) ότι ο ολοκληρωτισμός είναι κάτι κακό. Αλλά μερικοί άνθρωποι συνεχίζουν να τον προωθούν – όπως βλέπουμε τώρα – και πολλοί εξακολουθούν να το επιτρέπουν.

Εκείνοι που έχουν την εξουσία τείνουν να κάνουν ό,τι μπορούν για να την διατηρήσουν, και συχνά συμπεριφέρονται με περίεργους τρόπους – για παράδειγμα, δηλώνουν δημόσια:

«κοίτα, ανήκω σε μια ιδιαίτερη κάστα, και οι κανόνες που μόλις έφτιαξα δεν ισχύουν για μένα, ισχύουν μόνο για εσάς”.

Αυτό το βλέπουμε ξεκάθαρα από τα αποτελέσματα του διάσημου “Πειράματος Φυλακών του Στάνφορντ“, όπου πεινασμένοι (για μετρητά) φοιτητές υποδύονταν είτε τους φυλακισμένους είτε τους δεσμοφύλακες, σε μια προσομοίωση πτέρυγας φυλακής, που στήθηκε στο υπόγειο του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ.

Οι «δεσμοφύλακες» ξεπέρασαν τα όρια έναντι των κρατουμένων και – περιττεύει να πούμε ότι – διεφθάρησαν σε σημαντικό βαθμό, υιοθετώντας ένα διαφορετικό σύνολο «κανόνων» ή προτύπων.

Βλέπουμε επίσης, από την μελέτη του “Συνδρόμου της Στοκχόλμης“, ότι τα επιθεωρούμενα πρόβατα, ή τα παιδιά, ή οι φυλακισμένοι, αναπτύσσουν έναν μάλλον περίεργο προστατευτικό δεσμό με τους επικυρίαρχούς τους.

Παρατηρούμε μια παρόμοια συμπεριφορά στις αιρέσεις, μεταξύ των μελών και του ηγέτη της αίρεσης, όπου ο επικεφαλής δεν μπορεί να κάνει κανένα λάθος και θεωρείται πάντα ως ο σωτήρας των υπολοίπων – ως αυτός που θα τους φροντίσει και δεν θα τους βλάψει ποτέ.

Σε αυτές τις καταστάσεις, υπάρχει πολύ λίγη κριτική σκέψη, και ο φόβος που αισθάνεται το άτομο μπορεί να μετριαστεί προσωρινά από την δύναμη του ηγέτη – δηλαδή του γονέα.

Εάν μπορούμε να διδαχτούμε από την ιστορία, οι άνθρωποι φαίνεται να είναι εξαιρετικά επιρρεπείς στο να πέφτουν σε τέτοιες παγίδες. Γι’ αυτό γνώρισαν μεγάλη επιτυχία οι ολοκληρωτικοί πολιτισμοί που εγκαθιδρύθηκαν στην Ναζιστική Γερμανία, στην Ρωσία του Λένιν και του Στάλιν, και στην Κίνα του Μάο.

Όπως είπα ήδη, ενδεικτικό σημάδι αυτής της δυναμικής διαμόρφωσης στην κοινωνία μας αποτελεί η στιγμή που αυτοί οι ηγέτες αρχίζουν να διαχωρίζουν τον εαυτό τους από τους οπαδούς τους.

Το πρώτο πράγμα που βλέπουμε, φυσικά, είναι να ασκούν οι ηγέτες εξουσία μέσω απαιτήσεων, αντισυνταγματικών νόμων, και δρακόντειων, άσκοπων, κανόνων – και αυτά είναι αιτήματα στα οποία οι ίδιοι δεν οφείλουν να υπακούσουν!

Προφανώς, το βλέπουμε αυτό καθαρά με τους πολιτικούς μας, τόσο σε τοπική όσο και σε παγκόσμια κλίμακα. Κάντε απλώς μια αναζήτηση στην Google (“πολιτικοί που δεν ακολουθούν τους κανόνες“) και θα έχετε αρκετά αποτελέσματα: ηγέτες που κατέφυγαν σε απομακρυσμένα νησιά με τις φίλες τους, κατά την διάρκεια του λοκντάουν, άλλοι που πέρασαν με τις οικογένειές τους τις πρόσφατες διακοπές, ένας συγκεκριμένος (στον Καναδά) ο οποίος, δημοσίως και χωρίς ντροπή, ανακοίνωσε ότι οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εξαιρούνται από τους κανόνες στους οποίους ο γενικός πληθυσμός πρέπει να υποκύψει.

Υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις, όχι μόνο στον Καναδά, αλλά και στις ΗΠΑ και αλλού στον κόσμο.

Υπήρξαν επίσης πολλά βίντεο και φωτογραφίες πολιτικών και «σημαντικών ανθρώπων» που χαμογελούσαν στην κάμερα, καθώς έκαναν, υποτίθεται, το “μπόλι”, αλλά είναι ξεκάθαρο πως το μπόλιασμα ήταν ψεύτικο: σύριγγες με τα καπάκια τους ακόμα επάνω, ή με τις βελόνες στραμμένες προς τα κάτω, ή ακόμα και χωρίς βελόνες…

Τι χυδαία δήλωση:

“δεν χρειάζεται να παίξουμε με εσάς τους υπόλοιπους, είμαστε ξεχωριστοί”!

Φαντάζει σίγουρα σαν μια ασύνειδη (ή συνειδητή;) έκφραση ανωτερότητας, από την πλευρά τους, το να δείχνουν τόσο απροκάλυπτα ότι το “μπόλιασμα” ήταν ψεύτικο. Γιατί να μην κάνουν ένεση φυσιολογικού ορού, αν είχαν την πρόθεση να κρατήσουν ένα μυστικό;

Όταν η Μαρία Αντουανέτα φώναξε με έπαρση «Ας φάνε παντεσπάνι!», αντιμετωπίζοντας με αυτόν τον τρόπο τα δεινά των καταπιεσμένων υπηκόων της, έχασε το κεφάλι της εξαιτίας της αλαζονείας της.

Εμείς, σε αυτήν την πλευρά του φράχτη, μπορούμε να προσδοκούμε ότι τελικά αυτή η πανουργία θα φανερωθεί και ότι τα άλλοτε υπάκουα παιδιά, κάτω από την καταπίεση των τυραννικών γονέων της κυβέρνησης, θα στραφούν προς αυτούς με περιφρόνηση και θα απαιτήσουν τα κεφάλια τους – ελπίζω μόνο μεταφορικά και μέσα στο δέον πλαίσιο του νόμου.

Ο Todd Hayen είναι ψυχοθεραπευτής στο Τορόντο του Καναδά. Ειδικεύεται στην Γιουνγκιανή αρχετυπική ψυχολογία.

%d bloggers like this: